اگوست 2013

عفو بین‌الملل: ایران تلاش می‌کند اعدام‌های ۶۷ را از حافظه‌ها پاک کند

سازمان عفو بین‌الملل در بیست و پنجمین سالگرد کشتار دسته‌جمعی زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران از مقامات جمهوری اسلامی خواسته است که با محاکمه عاملان این واقعه، فارغ از مقام و موقعیت آنها، عدالت را اجرا کند.

 

 

در گزارش این نهاد حقوق بشر که روز پنج‌شنبه، ۷ شهریور، منتشر شد با انتقاد از عدم پاسخ‌گویی مقامات ایران درباره کشتار دسته‌جمعی زندانیان سیاسی و عقیدتی سال ۱۳۶۷ آمده است که جمهوری اسلامی «پس از ۲۵ سال همچنان تلاش می‌کند این واقعه را از حافظه‌ها پاک کند».

این گزارش سپس به شرح این اعدام‌های دسته‌جمعی می‌پردازد که تابستان ۱۳۶۷ رخ داد و چنان‌ چه «آمار نهادهای مدافع حقوق بشر» می‌گوید در جریان آن «بین چهار هزار و ۵۰۰ تا پنج هزار نفر از مردان، زنان و کودکان در زندان‌های ایران اعدام شدند».

عفو بین‌الملل می‌گوید: «با توجه به این که تمامی این اعدام‌ها به صورت مخفی انجام شده‌اند هنوز هم به سختی می‌توان رقم دقیق قربانیان را تعیین کرد. در حقیقت، به بسیاری از خانواده‌های اعدام‌شدگان هیچ‌گاه اعدام اعضای خانواده خبر داده نشد و حتی به آنها گفته نشد که عزیزان آنها در کجا دفن شده‌اند.»

این نهاد حقوق بشری سپس از سیاست‌های حکومت ایران در رابطه با این واقعه انتقاد می‌کند و می‌گوید: «هیچ‌گاه در مورد این کشتار گسترده تحقیقات صورت نگرفت، هیچ یک از مقامات مسئول و مجریان این قتل عام محاکمه نشدند و در واقع برخی از همان افراد اکنون در سطوح بالای حکومت ایران هستند.»

اعدام‌های دسته‌جمعی زندانیان سیاسی و عقیدتی ایران در آخرین سال رهبری آیت‌الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، و پس از پایان جنگ ۸ ساله ایران و عراق به وقوع پیوست.

قربانیان این اعدام‌ها بیشتر اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران و برخی گروه‌های مارکسیست بودند که قبل از آن در دادگاه‌های انقلاب تنها به زندان محکوم شده بودند.

اما روایات متعددی وجود دارد که می‌گوید آیت‌الله خمینی فرمانی مبنی بر محاکمه مجدد آنها صادر کرد که در نهایت به اعدام بسیاری از این زندانیان انجامید.

بیشتر این قربانیان در گورستان خاوران، واقع در شرق تهران، دفن شدند و از آن زمان خانواده‌های آنان تلاش می‌کنند سالانه مراسم یادبودی در آنجا برگزار کنند که همواره واکنش شدید حکومت ایران را در پی داشته است، چنان‌ چه عفو بین‌الملل می‌گوید: «هر سال ماموران حکومت به مراسم یادبودی که خانواده قربانیان در اولین جمعه شهریورماه در گورستان خاوران برگزار می‌کنند، حمله‌ور می‌شوند و تعدادی از آنها را بازداشت می‌کنند.»

اعتراض به «سرکوب و اذیت» خانواده‌های قربانیان تابستان ۶۷

این نهاد حقوق بشر سپس از آن‌ چه «سرکوب و اذیت و آزار» خانواده‌های قربانیان این واقعه می‌خواند انتقاد می‌کند و از خانواده بهکیش به عنوان نمونه نام می‌برد، که «۷ نفر از آنان در فاصله سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۷ در زندان‌های جمهوری اسلامی اعدام شدند».

عفو بین‌الملل به نقل از جعفر بهکیش می‌نویسد که منصوره بهکیش، خواهر او، به‌ خاطر گفت‌وگو با رسانه‌ها درباره رخداد سال ۱۳۶۷ «هدف اصلی سرکوب حکومت ایران» قرار گرفته و بارها دستگیر شده است.

به گفته آقای بهکیش، «طی ماه‌های اخیر نهادهای امنیتی به منصوره گفته‌اند که به خاوران نرود و با رسانه‌ها گفت‌وگو نکند. آنها همچنین برای جلوگیری از فعالیت‌های او بارها دستگیرش کرده‌اند و اکنون نگرانی‌هایی درباره امنیت او وجود دارد».

این گزارش می‌گوید: «منصوره بهکیش اوایل تابستان سال ۲۰۱۱ بازداشت و به زندان اوین منتقل شد تا این که در روز نهم ژوئیه به قید ضمانت آزاد شد. در ماه دسامبر همان سال در شعبه پانزده دادگاه انقلاب تهران به اتهام تبلیغ علیه نظام و برگزاری اجتماع با هدف ضربه زدن به امنیت ملی محاکمه شد... و اکنون منتظر اجرای حکم شش ماه زندان خود است.»

سازمان عفو بین‌الملل در نهایت از حکومت ایران خواسته است که «حق دسترسی و انتشار حقایق، اجرای عدالت در مورد مسئولان این فاجعه و غرامت به خانواده قربانیان این کشتار» را محترم بشمارد.

 

دیده‌بان حقوق بشر خواستار مراقبت‌های پزشکی برای زندانیان سیاسی ایران شد

سازمان دیده‌بان حقوق بشر روز پنج‌شنبه با انتشار بیانیه‌ای نسبت به مرگ افشین اسانلو، فعال کارگری زندانی و نامساعد بودن وضعیت جسمی میرحسین موسوی، یکی از رهبران مخالف دولت جمهوری اسلامی ایران واکنش نشان داد.

این سازمان از مقام‌های قضایی جمهوری اسلامی خواسته که «به زندانیان سیاسی اجازه ملاقات مرتب و نیز دسترسی به مراقبت‌های پزشکی کافی دهد. »

جو استورک، معاون بخش خاورمیانه این سازمان تاکید کرده است که «مرگ نابه‌هنگام افشین اسانلو و انتقال موسوی به بیمارستان، نورافکنی بر وضعیت نامساعد زندانیان بیمار در ایران، و به خصوص آنهایی که بدون ارتباط با دنیای بیرون نگهداری می‌شوند، می‌تابد.»

به گفته آقای استورک، «علت مرگ اسانلو هر چه باشد، نشانگر ابهام و آزار و اذیت‌هایی‌ است که زندانیان سیاسی در ایران با آن همیشه مواجه هستند و این موضوع ضرورت نیاز به انجام اصلاحات اساسی در زندان‌ها را به حاکمیت ایران گوشزد می‌کند.»

او همچنین تاکید کرده که «مقامات ایرانی باید فوراً در باره مرگ افشین اسانلو تحقیق کرده و مشخص کنند که آیا وقوع این حادثه علل طبیعی داشته است یا اینکه به علت شرایط زندان یا هر گونه بدرفتاری دیگر واقع شده است.»

افشین اسانلو، از فعالان حقوق کارگری و برادر منصور اسانلو، روز ۳۱ خرداد ماه بر اثر آنچه که سکته قلبی در زندان رجایی شهر کرج عنوان شده است، جان خود را از دست داد.

در بیانیه سازمان دیده‌بان حقوق بشر تاکید شده که «وضعیت درمانی یکی از شاخص‌ترین مخالفان حاکمیت و نیز درگذشت یک فعال کارگری در زندان مشکلات زندانیانی را که در ایران با مسئله محرومیت از دسترسی به خدمات بهداشتی کافی و ملاقات‌های مرتب دست و پنجه نرم می‌کنند پررنگ‌تر کرده است.»

به گزارش وب سایت کلمه، میرحسین موسوی، از رهبران مخالفان دولت جمهوری اسلامی صبح روز سه‌شنبه، ۱۱ تیرماه، همراه با زهرا رهنورد، همسر خود، و تعدادی از ماموران امنیتی برای معاینه پزشکی به بیمارستان قلب تهران رفت، اما در ‌‌نهایت ماموران با تشخیص پزشکان برای بستری شدن او در بیمارستان مخالفت کرده‌اند.

در گزارش سازمان دیده‌بان حقوق بشر به نقل از منبعی که با پرونده پزشکی موسوی آشنایی دارد، آمده است: «به دلیل بیماری قلبی، فشار خون وی به شدت بی‌ثبات بود.»

به گفته این منبع، «نیروهای امنیتی، موسوی را از مراقبت پزشکی که طبق توصیه دکتر‌ها هر ۵۰ روز الزامی است محروم کرده‌اند و حتی اجازه نداده‌اند او برای انجام آزمایش‌های ضروری در بیمارستان بستری شود.»

در بیانیه سازمان دیده‌بان حقوق بشر، نسبت به وخامت وضعیت جسمی محمدرضا‌ پورشجری، وبلاگ نویس و آرش صادقی، فعال دانشجویی زندانی اشاره شده است.

در این بیانیه، درباره وضعیت آقای صادقی، گمانه زنی شده است که او «هفته پنجم اعتصاب غذای خود را در سلول انفرادی‌اش در بند ۲۰۹ زندان اوین که تحت کنترل وزارت اطلاعات ایران قرار دارد سپری می‌کند.»

سازمان دیده‌بان حقوق بشر به نقل از یک منبع آگاه آورده است که «مقامات زندان در هفته‌های اخیر از ابراز هر گونه اطلاعاتی درباره وی امتناع ورزیده‌اند.»

میترا‌ پورشجری، دختر محمدرضا پورشجری، وبلاگ نویس نیز، به سازمان دیده‌بان حقوق بشر گفته که «از اکتبر ۲۰۱۲ میلادی که پدرش در زندان دچار حمله شدید قلبی شده بود به وی اجازه دسترسی به مراقبت‌های پزشکی لازم داده نشده است و مقامات زندان قزل حصار در کرج، پزشکان را از انجام آنژیوگرافی که مورد درخواست پزشکان زندان نیز بوده است بازداشته‌اند.»

در پایان بیانیه سازمان دیده‌بان حقوق بشر، جو استورک، معاون بخش خاورمیانه این سازمان تاکید کرده که «زندانیان کاملاً حق دارند از مراقبت‌های پزشکی و ملاقات با خانواده خود برخوردار شوند اما بلعکس ما می‌شنویم که زندانیان بیمار در موارد مکرر از هر دوی این حقوق، یعنی دریافت درمان مورد نیاز و دیدار با خانواده‌شان، محروم می‌شوند.»