دسامبر 2015

بگیر و ببند هنرمندان ایرانی به اتهامات نامعلوم شتاب گرفته است

بگیر و ببند هنرمندان ایرانی به اتهامات نامعلوم شتاب گرفته است

در دوران «پساتحریم» هرچند که هنوز از شکوفایی و رونق اقتصادی نشانی دیده نمی‌شود، در مقابل بازداشت هنرمندان و شاعرانی که نمی‌خواهند فقط زینت مجالس باشند شتاب گرفته است.

رادیو زمانه - در دوران «پساتحریم» هرچند که هنوز از شکوفایی و رونق اقتصادی نشانی دیده نمی‌شود، در مقابل بازداشت هنرمندان و شاعرانی که نمی‌خواهند فقط زینت مجالس باشند شتاب گرفته است. در تازه‌ترین این رویدادها، محمد رضا حاج رستم بگلو، شاعر و جامعه‌شناس ایرانی و از فعالان پیشین جنبش دانشجویی بازداشت شده است.

محمد رضا حاج رستم بگلو، شاعر و جامعه‌شناس ایرانی و از فعالان پیشین جنبش دانشجویی

مادر این شاعر غزل‌سرای ایرانی به رسانه‌ها خبر داده است که چهارشنبه، ۲۵ آذر مأموران امنیتی به طور غیر منتظره‌ای به منزل پدر و مادر حاج رستم بگلو هجوم بردند و تبلت و کامپیوتر و برخی کتاب‌ها و دست‌نوشته‌های او را با خود بردند.

مادر حاج رستم بگلو «به خبرنگاری جرم نیست» گفته است که مأموران به این شاعر ایرانی دستبند زده بودند و از ظاهر او چنین برمی‌آمد که او را کتک زده بوده‌اند. معلوم نیست کدام نهاد امنیتی محمد رضا حاج رستم بگلو را به چه اتهامی بازداشت کرده و اکنون در کدام بازداشتگاه محبوس است.

۱۶ آذر، روز دانشجو محمد رضا حاج رستم بگلو به دعوت حزب «اراده ملت» در خیابان فاطمی تهران سخنرانی کرده بود. علی وکیلی، مدیر مسئول روزنامه ابتکار نیز یکی دیگر از سخنرانان این گردهمایی بود.

رستم بگلو همچنین گروهی به نام «واژه» را در شبکه‌های اجتماعی بنیاد گذاشته بود. این گروه تلاش می‌کرد آثاری از ادبیات زیرزمینی ایران را نشر دهد.

یکربع دادرسی، پنج سال زندان

مهدی و حسین رجبیان

علاوه بر این شاعر و جامعه‌شناس ایرانی، کمپین بین‌المللی حقوق بشر گزارش داده است که در آذر سال جاری مهدی رجبیان (موسیقی‌دان و بنیانگذار ‌سایت “برگ موزیک”)، حسین رجبیان (فیلم‌ساز مستقل و عکاس) و همچنین یوسف عمادی (موسیقی‌دان) در شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب محاکمه و به تحمل شش سال زندان محکوم شده‌اند. برای هر کدام از این هنرمندان به اتهام «توهین به مقدسات» پنج سال و به اتهام «تبلیغ علیه نظام» یک سال زندان در نظر گرفته شده است. علاوه بر این هر یک از این سه هنرمند نیز به پرداخت حدود ۲۰ میلیون تومان جریمه نقدی محکوم شده‌اند.

برگ‌موزیک در فاصله بین سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۲ بیش از یک صد آلبوم از هنرمندان موسیقی آلترناتیو ایران، از جمله آثاری از شاهین نجفی را منتشر کرده است. فعالیت «برگ موزیک» با بازداشت مهدی و حسین رجبیان و همچنین یوسف عمادی در سال ۹۲ متوقف شد.

کمپین بین‌المللی حقوق بشر گزارش داده است که دادگاه این سه هنرمند فقط یکربع به درازا کشید. در سال ۹۲ پس از بازداشت این سه نفر، بیش از ۴۰۰ هنرمند ایرانی در نامه سرگشاده‌ای به علی جنتی، از وزیر ارشاد اسلامی خواسته بودند که ترتیبی دهد تا نهادهای امنیتی، هنرمندان ایرانی را تحت فشار قرار ندهند.

کیوان کریمی، مستندساز ایرانی هم پاییز سال جاری به اتهام «توهین به مقدسات و رابطه نامشروع» به شش سال زندان و ۲۲۳ ضربه شلاق محکوم شد.

 از «ممیز صفر» تا «فلسفه در خیابان»

روزبه گیلاسیان و الهه سروش‌نیا، دو نویسنده ایرانی

مأموران امنیتی فاطمه اختصاری و مهدی موسوی، دو شاعر غزلسرای ایرانی را نیز بازداشت کرده بودند. شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی مقیسه این دو شاعر را در مجموع به ۲۰ سال حبس و تحمل ۱۹۸ ضربه شلاق محکوم کرده است.

ترانه «بکنیم» سروده فاطمه اختصاری و ترانه‌های «نینوش»، «ممیز صفر» و «بعد از تو» سروده مهدی موسوی با صدای شاهین نجفی اجرا شده‌اند.

یغما گلرویی هم که ترانه «رانندگی در مستی» او با صدای شاهین نجفی اجرا شده، ۱۰ آذر بازداشت اما بعد از هشت روز آزاد شد. اتهامات این شاعر همچنان نامعلوم است.

روزبه گیلاسیان و الهه سروش‌نیا، دو نویسنده ایرانی هم دوشنبه ۲۳ آذر در گرگان به اتهامی نامعلوم بازداشت شده‌اند. روزبه گیلاسیان دانش‌آموخته فلسفه و نویسنده کتاب «فلسفه در خیابان» است.

فقط زینت‌المجالس؟

حسن روحانی در بدو انتخابات ریاست جمهوری وعده داده بود که رویکردهای امنیتی در عرصه‌های هنری را از میان بردارد. او بعد از انتخابات ریاست جمهوری در سخنرانی‌ای که در تالار وحدت در جمع هنرمندان ایراد کرد، گفته بود قرار نیست که در دولت او هنرمندان فقط «زینت‌المجالس» باشند.

رییس جمهوری اسلامی در تیر سال جاری، بعد از برجام وعده داده بود که هنرمندان ایرانی از رونق اقتصادی سهم ببرند و حتی در سیاست خارجی هم نقش ایفا کنند. اما اکنون، پیش از انتخابات مجلس شورای اسلامی نه تنها هیچیک از این وعده‌ها تحقق پیدا نکرده، بلکه با بازداشت هنرمندانی که زینت مجالس نیستند، فضای هنری و فرهنگی ایران باز هم امنیتی شده است.

حسین نوش‌آبادی، سخنگوی ارشاد اسلامی تاکنون چندین بار هنرمندان موسیقی را از همکاری با شبکه‌های ماهواره‌ای منع کرده است. گروهی از هنرمندان ممنوع از کار هم در نامه سرگشاده‌ای از علی جنتی، وزیر ارشاد اسلامی خواسته بودند تبعیض در عرصه‌های هنری را از میان بردارد.

شعر تهران از محمد رضا حاج رستم بگلو:

برنامه ویژه پناهجویان در آخن: دفاع از حق پناهندگی و اهمیت شناخت جامعه میزبان

پناهجویان، حقوق بشر، آخن،حق پناهندگی در آخن

امسال به‌مناسبت روز جهانی حقوق بشر، کانون ره‌آورد برنامه ویژه خود را به موضوع پناهجویان در آلمان اختصاص داد. این مراسم شامگاه روز شنبه پنجم دسامبر ۲۰۱۵ (۱۴ آذر ۱۳۹۴) در سالن مارتین لوتر هاوس آخن برگزار شد.

ویژگی این برنامه شرکت پرشور و پرتعداد پناهجویان جوان افغان بود. حضور آن‌ها و هم‌میهنان ایرانی چنان بود که می‌توان استقبال از چنین برنامه‌ای را کم‌سابقه خواند.

مجری برنامه ابتدا ضمن خوش‌آمدگویی بیانیه کانون ره‌آورد را خواند که در آن با اشاره به مواد ۱۳ و ۱۴ و ۱۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر درباره حق تابعیت، گزینش اقامتگاه و درخواست پناهندگی، آمده است: «در موج جدید آوارگانی كه با حضور خود به كشورهای اروپایی سیاستمداران این خطه را سراسیمه كردند اما با انسان‌هایی روبه‌روییم كه در فرار از خشكسالی، جنگ، ترور، سركوب و فقدان چشم‌اندازی روشن برای آینده و با آرزوی یافتن امكانی برای شروع زندگی بهتر راهی اروپا شدند.»

در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: «واقعیت این است كه این پدیده (پناهجویی) به هیچ عنوان پدیده جدیدی نیست. سال‌ها جنگ و جنگ داخلی در كشورهایی چون سوریه، عراق، افغانستان، لیبی و.... میلیون‌ها انسان را از خانه و كاشانه خود آواره كرده و تنها بخش كوچكی از این آوارگان اكنون به اروپا روی آورده‌اند.»

کانون در بیانیه خود گفته است می‌توان علل و ریشه‌های مختلفی برای این موج عظیم جابجایی انسانی برشمرد اما این امر پاسخی به نیازهای فوری و امروزی آوارگانی كه به كمک و توجه جامعه جهانی نیاز دارند نیست.

پس از خواندن بیانیه کانون، آناهید یونسی، از اعضای کانون، مددکار اجتماعی و مسئول خانه پناهجویان در آخن، سخنان خود را آغاز کرد.

او که در ایران در رشته ادبیات فارسی تحصیل کرده در خارج از کشور و در سن ۵۰ سالگی نیز به تحصیل روی آورد و موفق شد به‌عنوان مددکار اجتماعی فعالیت کند. آناهید یونسی اکنون ۱۷ سال است به‌طور رسمی و غیررسمی در امور پناهندگان و کمک به خانواده‌ها فعال است.

او در جای جای سخنان خود از پناهجویان جوان حاضر در سالن خواست تا با مشکلات دست‌وپنجه نرم کنند و با تحصیل و شناخت جامعه میزبان، فرهنگ خانه جدید خود را بشناسند.

آناهید یونسی خطاب به جوانان پناهجو گفت: «نباید فقط از مردم کشور میزبان انتظار داشت که فرهنگ ما را بپذیرند؛ ما نیز می‌بایستی در جهت انطباق خود با این جامعه کوشا باشیم. تنها از این راه می‌توان به همزیستی و احترام متقابل دست یافت.»

او در ابتدای سخنرانی خود به سنت پناهجویی در اروپا اشاره کرد و گفت این سنت به اواخر سده هفدهم میلادی که پیروان مذهب پروتستان از فرانسه به دیگر کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی گریختند بازمی‌گردد. همچنین انقلاب فرانسه و جنگ‌های جهانی اول و دوم نیز از مقاطع مهم تاریخی بودند که خانم یونسی از آن‌ها به‌عنوان عوامل موج گسترده‌ پناهجویی در تاریخ گذشته اروپا یاد کرد.

او با اشاره به منشور جهانی حقوق بشر، بر احترام به این حقوق و آزادی‌های پایه‌ای برای همه انسان‌ها تأکید کرد و گفت: «امروزه نقض حقوق بشر یکی از دلایل اصلی پناهجویی انسان‌ها در سرزمین‌های بیگانه است.»

او از آخرین گزارش سالانه سازمان عفو بین‌الملل سخن گفت که در آن موضوع آوارگی و پناهندگی یکی از چالش‌های مهم دوران کنونی عنوان شده است.

آناهید یونسی در ادامه سخنان خود به وضعیت پناهجویان در آلمان، چگونگی پذیرش و تقسیم آن‌ها و مشکلات بی‌شمار در این‌ رابطه پرداخت.

بر اساس آماری که در این سخنرانی ارائه شد تعداد پناهجویان آلمان در پنج سال اخیر بیش از ۷/۵ برابر شده است. این تعداد در سال ۲۰۱۰، ۴۸ هزار نفر بود در حالی‌که در سال جاری میلادی به بیش از ۹۰۰هزار نفر رسیده است.

به‌گفته این مددکار اجتماعی، بیشترین پناهجویان آلمان را جوانان و نوجوانان تشکیل می‌دهند. بر این اساس ۳۰ درصد پناهجویان زیر ۱۸ سال سن دارند، ۵۰ درصد از ۱۸ تا ۳۵ سال، ۱۵ درصد از ۳۵ تا ۵۰ سال و ۵ درصد از ۵۰ سال به بالا سن دارند.

او گفت در ایالت «نورد راین وست‌فالن» که شهر ما آخن نیز در آن قرار دارد، دورتموند مرکز اصلی پذیرش پناهجویان است اما به دلیل تعداد زیاد پناهجویان در حال حاضر شهرهای کلن و دوسلدورف نیز پناهجو می‌پذیرند.

پناهجویانی که به آخن فرستاده می‌شوند به خوابگاه‌های موقت منتقل می‌شوند و پس از دو تا سه ماه، در پی آخرین تقسیم، آپارتمان‌های مشخصی در اختیار خانواده‌های پرجمعیت قرار می‌گیرد.

به‌گفته او در آخن هر مددکار اجتماعی ۱۲۰ پناهجو را تحت حمایت خود دارد.

آناهید یونسی همچنین مشکلات دوره نخست پناهجویی تا زمان موافقت با تقاضای پناهندگی را که پناهجویان در وضعیت بلاتکلیفی به‌سر می‌برند، دشوارترین دوران اقامت در سرزمین تازه دانست. او گفت: «به جرأت می‌توان این مرحله از زندگی پناهجویان را چه از نظر حقوقی و چه از نظر روحی سخت‌ترین دوران به‌شمار آورد.»

او گفت پناهجویان برای چیرگی بر چنین شرایطی باید هدفمند و با برنامه زندگی کنند. به اعتقاد او داشتن انگیزه و نظم برای دستیابی به اهداف مشخص می‌تواند پناهجویان را در تحمل سختی‌های زندگی یاری رساند.

او به همه جوانان پناهجو توصیه کرد که برای انطباق با جامعه میزبان مسأله یادگیری زبان را بسیار جدی بگیرند و از یادگیری فرهنگ و تاریخ آلمان دریغ نکنند.

پس از سخنرانی آناهید یونسی جمع حاضر در سالن فعالانه در بحث و گفت‌وگو شرکت کرد و به مشکلات زندگی پناهجویان پرداخت. گروهی از فعالان امور پناهندگان ـ چه ایرانی و چه افغانستانی ـ نیز پشت تریبون قرار گرفتند و مسائل تازه‌ای در این رابطه بیان کردند. این گفت‌وگوها در وقت استراحت نیز همچنان ادامه داشت.

پس از استراحت، فیلم مستند «خوش آمدید به آلمانی» به نمایش در آمد. این فیلم ورود گروه‌های مختلف پناهجویان به شهرهای کوچک آلمان و رویارویی مسئولان شهری و شهروندان آلمانی با این چالش نوین را نشان می‌دهد.